Gości Online: 3
Brak użytkowników Online
Zarejestrowanych: 24
Nieaktywowany użytkownik: 32
Ostatni zarejestrowany: maxmati
|
|
Opracowanie: mgr inż. Krystyna Beata Radziwon
WITAMINA B12
Synonimy: kobalamina, cyjanokobalamina, czynnik przeciwanemiczny, czynnik wątrobowy, factor Castle'a.
Nazwy pochodnych: hydroksykobalamina, nitritokobalamina.
JAK ODKRYTO WITAMINĘ B12
W 1926r. Whipple i współpracownicy ogłosili, że podawanie wątroby wykrwawionym psom przyspiesza ich powrót do zdrowia. Minot i Murphy podjęli dalsze badania kliniczne dowodząc, że wątroba jest skutecznym środkiem leczniczym w leczeniu niedokrwistości złośliwej.
W roku 1948 Rickes z współpracownikami po 6 latach żmudnych badań (oraz Smith i Parker), wyizolowali z wątroby czysty, krystaliczny związek o czerwonym zabarwieniu, który w dawkach kilku mikrogramów zapobiegał wystąpieniu niedokrwistości. Związek zawierał fosfor i kobalt - nazwano go początkowo witaminą B12, a potem kobaminą, kobalaminą itd.
Wkrótce odkryto, że bogatym źródłem witaminy B12 jest płyn fermentacyjny stosowany w hodowli Streptomyces griseus, z którego uzyskiwano streptomycynę.
W ten sposób wysiłkiem wielu ludzi udało się otrzymać swoisty i chemicznie czysty lek przeciw niedokrwistości złośliwej.
BUDOWA I WŁAŚCIWOŚCI WITAMINY B12
 Witamina B12 jest ogólną nazwą związków tzw. korynoidów o zbliżonej budowie chemicznej i podobnej funkcji fizjologicznej. Wspólnym elementem budowy tych związków jest układ pierścieniowy, składający się z czterech zredukowanych pierścieni pirolowych połączonych trzema mostkami węglowymi tzw. koryna.
Właściwości witaminy B12
Witamina B12 krystalizuje w postaci czerwonych igieł. Zawiera 4,5% kobaltu i jest silnie higroskopijna. Jest odporna na ogrzewanie w temperaturze 100°C w środowisku obojętnym. Zarówno środowisko kwaśne, jak i zasadowe powodują częściowy rozkład witaminy i obniżenie jej aktywności biologicznej.
Metale ciężkie i środki silnie utleniające niszczą witaminę B12. Jest odporna na działanie fenoli i dlatego ta grupa związków może być używana do jej konserwowania.
GDZIE WYSTĘPUJE WITAMINA B12
Zdaniem wielu autorów głównym źródłem witaminy B12 w naturze są drobnoustroje. Śladowe ilości witaminy B12 znajdują się w glebie i wodach stawów. Występuje ona natomiast w dużej ilości w wątrobie i tkance mięśniowej przeżuwaczy, gdyż produkują ją drobnoustroje znajdujące się w przedżołądkach tych zwierząt. Stąd bogatym źródłem kobalaminy są produkty zwierzęce, zwłaszcza podroby: wątroba i nerki (powyżej 20 µg w 100g). Mniejsze ilości tej witaminy znajdują się w rybach i jajach (od 5 do 20 µg w 100g). Najmniej (poniżej 1 µg w 100g) zawierają: mleko, przetwory mleczne, mięso wieprzowe i wędliny oraz drób i wędliny drobiowe.
Produkty roślinne w ogóle nie zawierają witaminy B12.
Zawartość witaminy B12 w produktach spożywczych
Zawartość witaminy B12
w 100 g | Produkty spożywcze | | Poniżej 1 µg | mleko i przetwory mleczne (śmietana, jogurt, kefir, sery twarogowe), makaron jajeczny, piersi kurczaka, wieprzowina, baleron, szynka | | 1-5 µg | sery dojrzewające (brie, gouda, edamski), szynka wołowa, cielęcina, wołowina, jaja, ryby (dorsze, mintaje, morszczuki, flądry) | | 5-20 µg | ryby (łososie, śledzie, makrele, pstrągi), królik | | Powyżej 20 µg | ryby (szczupaki), wątroby i nerki: wieprzowe, wołowe, cielęce i drobiowe |
FUNKCJE WITAMINY B12 W ORGANIZMIE
• uczestniczy w przemianach puryn i pirymidyn
• zapobiega anemii złośliwej
• bierze udział w syntezie DNA
• tworzy osłonki komórek nerwowych
• uczestniczy w przemianach metabolicznych tłuszczów i węglowodanów
• bierze udział w przemianie kwasu foliowego do biologicznie aktywnego tetrahydrofolianu
SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU WITAMINY B12
Objawy hipowitaminozy (niedoboru)
• zaburzenia powstawania ciałek krwi, zwłaszcza czerwonych (niedokrwistość złośliwa, magaloblastyczna)
• zaburzenia w układzie nerwowym
• zmiany zwyrodnieniowe błony śluzowej żołądka
• hiperhomocysteinemia
Gdy zabraknie witaminy B12
Pierwszymi znakami ostrzegawczymi mogą być:
• zmęczenie
• utrzymujące się stany rozdrażnienia
• depresja
• drętwienie rąk i nóg
• trudności w chodzeniu
• jąkanie się
• stany zapalne ust
• niemiły zapach ciała
• dolegliwości miesiączkowe
Objawy hiperwitaminozy (nadmiaru)
Przy stosowaniu przez dłuższy czas megadawek tej witaminy zaobserwowano u niektórych ludzi objawy uczuleniowe.
ZAPOTRZEBOWANIE DOBOWE NA WITAMINĘ B12
| Grupa ludności - wiek, lata | µg/osobę - normy zalecane | Niemowlęta
0 - 0,5
0,5 - 1,0 | 0,5
1,5 | Dzieci
1 - 3
4 - 6
7 - 9 | 2,0
2,5
3,0 | Dziewczęta
10 - 12
13 - 15
16 - 18 | 3,0
3,0
3,0 | Chłopcy
10 - 12
13 - 15
16 - 18 | 3,0
3,0
3,0 | kobiety 19 - 25, aktywność fizyczna:
mała
umiarkowana
duża | 3,0
3,0
3,0 | kobiety 26 - 60, aktywność fizyczna:
mała
umiarkowana
duża | 3,0
3,0
3,0 | | kobiety ciężarne II - III trymestr | 4,0 | | kobiety karmiące | 4,0 | | kobiety powyżej 60 lat | 2,5 | mężczyźni 19 - 25, aktywność fizyczna:
mała
umiarkowana
duża | 3,0
3,0
3,0 | mężczyźni 26 - 60, aktywność fizyczna:
mała
umiarkowana
duża | 3,0
3,0
3,0 | | Powyżej 60 lat | 2,5 |
Ciekawostki o witaminie B12
• Witamina B12 uczestniczy w syntezie metioniny - hormonu, który m.in. przyczynia się do wykształcenia "ciepłych" uczuć: miłości , szczęścia i radości.
• Witamina B12 jest magazynowana w wątrobie ludzkiej. Jej zapasy wystarczają na 3-6 lat prawidłowego funkcjonowania organizmu.
• Większość wegetarian cierpi na niedobory witaminy B12. Najczęściej objawy są miernie nasilone.
• Cukier, słodycze i napoje słodzone zaburzają środowisko naturalne flory jelitowej (drobnoustrojów występujących w jelicie człowieka) i obniżają wchłanianie witaminy B12.
|
|
dnia 17.03.2009 23:29:23
Drobne sprostowanie, pod koniec tego artykułu w zdaniu:
Witamina B12 uczestniczy w syntezie metioniny - hormonu, który m.in. przyczynia się do wykształcenia ciepłych uczuć: miłości , szczęścia i radości.
Zamiast metioniny powinno być melatoniny.
Pozdr.
Jędruś |
|
|
Zaloguj się aby móc pisać komentarze
|
|
Tylko dla zalogowanych..
Zaloguj się lub zarejestruj by móc oceniać.
Brak ocen.
|
|
Musisz być zalogowany by móc pisać w shoutboxie.
Brak nowych wiadomości.
|
|
